W dniu 27 listopada, wyjątkowa działalność i osobowość śp. Prof. Krzysztofa Żmijewskiego wyróżniona została nagrodą "In Memoriam"
fot. PAP (od lewej Prof. Szymon Malinowski, Prof. Krzysztof Żmijewski)
"In memoriam" to specjalna kategoria nagrody "Zielony Orzeł" gazety "Rzeczpospolita", która jest przyznawana osobom zmarłym, które odegrały kluczową rolę w rozwoju ekologii i ochrony środowiska w Polsce.
"Rzeczopospolita", wydanie 27.11.2025 r.:
In Memoriam: Profesor Krzysztof Żmijewski (1949-2015)
"Prof. Krzysztof Żmijewski w wyjątkowy sposób potrafił pogodzić doświadczenie naukowca, praktyka, ale też wizjonera i aktywisty. W tym roku minęła dziesiąta rocznica jego śmierci.
Prof. Krzysztof Żmijewski w wyjątkowy sposób potrafił pogodzić doświadczenie naukowca, praktyka, ale też wizjonera i aktywisty. W tym roku minęła dziesiąta rocznica jego śmierci.
Nie tylko dostrzegał nadchodzące zmiany, lecz potrafił także umiejętnie wyprzedzać procesy z nimi związane – opowiadał o prof. Żmijewskim prezes Stowarzyszenia na rzecz Efektywności, które uczyniło naukowca swoim patronem, Rafał Czaja. – W sposób unikalny łączył środowiska eksperckie rozumiejące wyzwania w zakresie zrównoważonego rozwoju kraju, kształtując też kadry w tym obszarze – dodawał.
„Myślę, że wiele osób w Marcu czegoś takiego doznało – absolutnego uskrzydlenia, kiedy się jest razem z dużą ilością ludzi, którzy walczą o słuszną sprawę” – cytował Piotr Osęka, historyk, jedną z uczestniczek protestów w Marcu 1968 r. Uczestnikiem tych protestów był również ówczesny student Politechniki Warszawskiej Krzysztof Żmijewski. Być może za sprawą tego zbiorowego przeżycia nigdy nie obawiał się zaangażowania w politykę, traktowanego w sporej mierze jako misja społeczna.
I tak kariera naukowa przeplatała się z zaangażowaniem w życie polityczne. Już w 1975 r., jako 26-letni naukowiec, Żmijewski został wykładowcą Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej, zaś kilka lat później na swoim wydziale miał zakładać NSZZ Solidarność. W 1988 r. został szefem Ośrodka Metod Komputerowych i kierował tą instytucją do 1990 r. Akurat gdy ta przygoda dobiegła końca, związał się z Porozumieniem Centrum i rok później startował w wyborach parlamentarnych z ramienia Porozumienia Obywatelskiego Centrum w okręgu warszawskim.
Także w 1991 r. został podsekretarzem stanu w ówczesnym Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa – funkcję tę pełnił do 1993 r., w tym okresie też skończyła się jego przygoda z PC. Po kolejnych wyborach, w 1994 r., został prezesem Krajowej Agencji Poszanowania Energii, zaś od 1998 do 2001 r. – prezesa Polskich Sieci Elektroenergetycznych.
Umiejętności łączenia perspektywy naukowca oraz praktyka niewątpliwie przydały się też przy pracach nad ustawami autorstwa i współautorstwa prof. Żmijewskiego: ustawy o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych oraz ustawy o efektywności energetycznej. Terminy i problemy, do których się odnosiły oba te akty, dziś są na ustach wszystkich, ale w czasach, gdy były uchwalane, wydawały się odnosić do spraw niszowych, zrozumiałych wyłącznie przez grono ekspertów. To tłumaczy ową zdolność przewidywania kierunków, w których zmierza świat i Polska.
Wiedza i kompetencje profesora zaowocowały wówczas uhonorowaniem go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (w 1999 r.).
Jego doświadczenie z zakresu inżynierii lądowej przydało się też później – gdy obok sieci elektroenergetycznych zaczęła się w Polsce dynamicznie rozwijać telefonia komórkowa: zaowocowało to stanowiskiem członka zarządu Polkomtel SA.
W 2006 r. prof. Żmijewski założył Stowarzyszenie na rzecz Efektywności, które miało się stać kluczową platformą popularyzacji koncepcji związanych ze zwiększaniem efektywności i konkurencyjności polskiej gospodarki w oparciu o wykorzystanie wysokowydajnych zasobów pracy, materiałów, energii i środowiska, a także związanych z podnoszeniem poziomu cywilizacyjnego Polski z uwzględnieniem zasad zrównoważonego rozwoju oraz popularyzacji rozwoju nowoczesnej infrastruktury energetycznej i aktywnego udziału społecznego w procesach zrównoważonej transformacji. Profesor kierował Radą Programową organizacji do 2015 r. Dopiero z perspektywy blisko 20 lat od jej powstania widać, jak trafne były wizje założyciela – a dziś także patrona – stowarzyszenia.
I z czasem były one coraz bardziej doceniane. W 2009 r. został sekretarzem generalnym Społecznej Rady Narodowego Programu Redukcji Emisji i Społecznej Rady ds. Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (funkcję tę pełnił do 2014 r.). W 2010 r. prezydent Lech Kaczyński powołał go do Narodowej Rady Rozwoju. Od 2014 r. zasiadał też w Społecznej Radzie ds. Zrównoważonego Rozwoju przy ministrze gospodarki, a także przewodniczył Zespołowi ds. Rozwoju Gospodarki Niskoemiyjnej na Obszarach Wiejskich przy Ministrze Rolnictwa.
Zapewne do dziś służyłby wiedzą każdej rządzącej ekipie, która szukałaby kompetentnych rad w obszarze energetyki, zrównoważonego rozwoju, inżynierii i tego, co czeka nas za kolejną dekadę lub dwie."
Cały artykuł na łamach "Rzeczpospolitej"
Doceniliśmy tych, którzy nie ustają w walce o planetę i przyrodę
Prof. Krzysztof Żmijewski
Za wpływ na kształtowanie prawa, efektywność energetyczną budynków i infrastruktury oraz edukację społeczną, która zmieniła sposób myślenia o oszczędzaniu i odpowiedzialności wobec przyszłych pokoleń.
fot. Rzeczpospolita
Nagrodę odebrał syn profesora - Grzegorz Żmijewski
Cały artykuł
